Açıklanan yeni teşvik sistemi ile ilgili değerlendirme yapan Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ö. Abdullah Özdemir, ülkemizde uygulanan yatırım teşvik sistemlerinin yatırımların yapılacağı yerlerin belirlenmesinde önemli bir etkiye sahip olduğunu söyledi.

Bugüne kadar uygulanan sistemlerin, tek bir kritere dayandığını belirten Özdemir, “Bu kritere göre, illerimiz gelişmemiş ve gelişmiş olarak iki grupta toplanıyor, birinci gruptakiler teşviklerden tam olarak faydalanırken, ikinci gruptakilere hiç bir imkan sunulmuyordu. Böyle bir teşvik sistemi, Mersin’i gelişmiş olarak gördüğü için, ilimiz hiç bir teşvik alamıyordu” dedi.

Geçmişte uygulanan bu yanlış teşvik sistemini düzeltebilmek için, 3 temel dayanağı olan yeni bir sistem önerdiklerini vurgulayan Özdemir, “Bu önerimizi değişik platformlarda dile getirmiş ve ilgili mercilere rapor olarak sunmuştuk. Önerdiğimiz sistemde;

Stratejik sektörlerin hiç bir bölge ayrımı yapılmaksızın tüm ülke genelinde desteklenmesini,

İllerde veya bölgelerde rekabet gücü olan sektörlere öncelik verilmesini,

İllerimizin iki gruba değil, beş gruba ayrılmasını ve bu gruplara kademeli olarak teşvik sağlanmasını vurgulamaya çalışmıştık” diye konuştu.

Geçen hafta ana hatları açıklanan Yeni Teşvik Sisteminin önerdikeri model ile büyük ölçüde uyuştuğunu kaydeden Abdullah Özdemir, konuyla ilgili olarak şunları söyledi:

“Bu anlamda, yeni sistem beklentilerimizi karşılamaktadır. Her halükarda, yeni sistem çok daha adil bir sistem olarak gözükmektedir. Yıllardır bütün teşviklerden dışlanan Mersin, yeni sistemde biraz da olsa, yatırım teşviği alma imkanı bulacaktır.

Ancak, genel çerçevesini olumlu bulduğumuz yeni teşvik sisteminin bazı eleştirilecek yönleri de vardır:

Öncelikle bölgelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerine göre gruplandırmalarında kullanılan veriler 2000 yılına ait olup, bugünkü durumu yansıtmaktan uzaktır. 10 Yıl öncesinin verileri ile yapılan bir sıralamanın haksızlıklara yol açması kaçınılmazdır; nitekim öyle de olmuştur. Bu uygulamanın mağdurlarından birisi maalesef, Mersin’dir. Bu sıralama güncel verilerle yapılmış olsaydı, tahminimize göre Mersin üçüncü grupta yer alacak ve faydalanacağı teşvik kapsamı genişleyecekti.

Bölgelerde desteklenecek sektörlerin belirlenmesi amacıyla yapılan taslak çalışmada, Mersin için kritik öneme sahip tarımsal üretim ve lojistik hizmetleri, teşvik kapsamı dışında tutulmuştur. Ancak, bu bir taslak çalışmasıdır ve yapacağımız lobi çalışmaları ile bu iki sektörü teşvik kapsamına dahil ettirmemiz mümkündür.

Turizme yönelik yatırımlar hem Mersin’de hem de Antalya’da teşvik kapsamına alınmıştır. Antalya ve Mersin ikinci grupta yer aldığından, faydalanacakları teşvikler aynı olacaktır. Böyle bir durumda, bir dünya markası olan Antalya’nın yatırım için daha çok tercih edileceği açıktır. Halbuki, yatırım teşvik sistemleri zayıf olanların daha çok desteklenmesine dayanmalıdır. Bize göre, turizm yatırımlarında Mersin’in daha çok destek alması gerekirdi.

Mersin iş dünyası olarak, zaman kaybetmeden Yeni Teşvik Sisteminin ilimiz açısından getirdiği olumlu ve olumsuz noktaları çok detaylı olarak saptayacak bir çalışma yapmamız gerektiğini düşünüyorum. Bu çalışmanın sonuçlarına göre kendimize bir yol haritası çizebiliriz.

Kısa dönemde, Mersin’i ikinci grup yerine, daha çok teşvik sağlanan üçüncü gruba sokmamız çok zor gözükmektedir. Çünkü başka iller de aynı talepte bulunabilirler. Ancak, Devlet Planlama Teşkilatının, önümüzdeki 2 yıl içinde illerimizin gelişmişlik düzeyini yeniden saptayacak bir çalışma yapacağını biliyoruz. Bu çalışma tamamlandığında, gruplandırmaların yeniden yapılması için gerekli girişimleri yapabiliriz.

Şu anda yapabileceğimiz en önemli girişim, Mersin’deki tarımsal üretim ve lojistik ile ilgili yatırımların teşvik kapsamına sokulmasıdır. Hazine Müsteşarlığı tarafından yapılan taslak çalışmaya müdahale etme imkanları bulunarak, bu iki kritik sektörü, teşvik alabilir hale getirebiliriz.”

Yeni teşvik sistemin Mersin açısından, eski sisteme göre daha iyi olarak gözüktüğünü ifade eden Özdemir, Yapılacak lobi çalışmaları ile Mersin’de desteklenecek sektörlerin sayısının artırılabileceğini, bundan sonraki dönemde, bu konu üzerine yoğunlaşmamız gerektiğini de sözlerine ekledi.